Smals wil de komende dertig jaar, samen met de omgeving, gaan werken aan een zandeiland in het IJsselmeer. Op dit eiland willen we op een duurzame manier zand gaan winnen. Zand dat bijdraagt aan de landelijke behoefte aan bouwgrondstoffen (beton). Uiteraard doen we dit met respect voor de omgeving en de natuur in het IJsselmeer. We houden rekening met de mogelijke invloed die het eiland kan hebben op de omgeving en de bestaande natuur. Daarnaast zorgen we er voor dat ook nieuwe natuur zich op deze plek kan ontwikkelen. Respect voor ieders belang staat voorop.

In gesprek.

Op dit moment ligt het plan stil. We wachten op een uitspraak van de Raad van State en hopen dat we dan met elkaar verder kunnen nadenken over de beste manier om het eiland te maken, ook voor de omgeving. In de tussentijd blijven we graag in gesprek. Hier kunnen we alleen maar van leren. Heeft u vragen of tips?
Mail deze dan gerust naar ijsselmeer@smals.com.

Nieuwsbrief.

Ook brengen we een nieuwsbrief uit over het project. U kunt zich hiervoor inschrijven. Op deze manier houden wij u rechtstreeks op de hoogte van de ontwikkelingen, het hele proces en eventuele vervolgstappen die achter de schermen worden gezet.

Het plan.

Het winnen van zand en het daaruit produceren van hoogwaardige bouwgrondstoffen is zeer kapitaalsintensief. Projecten hebben daarom een aanzienlijke omvang en een lange looptijd. Smals heeft in het IJsselmeer gekozen voor een projectomvang van 250 ha, waarvan 217 ha daadwerkelijk ontgrond wordt. Op deze wijze is het mogelijk om gedurende minimaal 30 jaar zand te winnen. De locatie bevindt zich op 5,5 kilometer uit de Friese kust en 7 kilometer buiten de Noordoostpolder.

Onderzoeken.

Met geologisch onderzoek heeft Smals aangetoond dat zich plaatselijk in het IJsselmeer geschikte bodemlagen bevinden voor het maken van industriezanden. Met behulp van een milieueffectrapportage is vervolgens een voorkeursvariant ontwikkeld. Dit vormt het resultaat van onderzoek naar de effecten van zandwinning op de natuur, de landbouw, de visserij, de watersport, de archeologie, de scheepvaart en de veiligheid.

Winput.

Niet gehinderd door kavelstructuren of eigendomsverhoudingen is in het IJsselmeer gekozen voor een cirkelvormige winput. Hiermee wordt ingespeeld op een zo nuttig mogelijk gebruik van ruimte én een zo laag mogelijk energiegebruik door de winzuiger. Het geschikte zand komt tot op grote diepte voor. Technisch is het goed mogelijk om tot 60 meter diep zand te winnen. Door onder water enkele platte tussenbermen te maken ontstaat een stabiel talud aan de rand van de put.

Het eiland.

Het opgezogen zand wordt bewerkt in een zandverwerkingsinstallatie (ZVI) om geschikt te maken voor de betonindustrie. De ZVI vereist voor een goed functioneren een stabiele ondergrond en voldoende opslagruimte, om zoveel mogelijk zand ook daadwerkelijk te benutten. Door deze bewerkingen uit te voeren op een ter plaatse aan te leggen werkeiland van 7 ha ontstaat een efficiënte en duurzame bedrijfsvoering. De impact van het eiland op de grootschalige weidse omgeving van het IJsselmeer moet zo beperkt mogelijk blijven. Daarom wordt aan het werkeiland al bij de aanleg ruimte toegevoegd voor landschappelijke inpassing. De kans op meerwaarde is daardoor zo groot dat instandhouding van het eiland na afloop van de zandwinning goed denkbaar is. Smals is daar in ieder geval voorstander van.

Verantwoordelijkheid voor een betere leefomgeving:
people, planet, profit.

De behoefte aan zand.

Voor de bouw van wegen, huizen, kantoren en waterbouwkundige voorzieningen gebruikt Nederland momenteel jaarlijks ongeveer 15 miljoen ton industriezand en 15 miljoen ton grind. In economisch betere jaren is de behoefte hoger. Daarnaast worden vele miljoenen kubieke meters ophoogzand gebruikt voor ophogingen van terreinen en het versterken van de Nederlandse kust. Een beperkt deel van deze behoefte wordt ingevuld vanuit het buitenland. Het overgrote deel echter wordt in Nederland geproduceerd.

Beleid.

De winning van grondstoffen is geregeld in de Ontgrondingenwet. Daarnaast kan winning alleen plaatsvinden als dit planologisch is ingepast. Daarvoor is maatschappelijk draagvlak van groot belang. Ontgrondingen zijn ingrijpend voor de omgeving en haar bewoners. Zowel ruimtelijk als in tijd. Een gemiddelde ontgronding duurt als snel 20 tot 30 jaar. De overheid bewaakt de maatschappelijke belangen in vastgesteld ontgrondingenbeleid. Tot de overheidswensen behoort ook het bevorderen van zandwinningen in grote wateren zoals de Noordzee en het IJsselmeer. De impact op de omgeving is daar nog altijd beperkter dan op het dichtbevolkte vasteland. Maar ook daar is alle aandacht voor de omgeving vereist.

Milieu.

Zandwinning behoort tot grootschalige industriële activiteit met ruime gebiedsimpact en heeft daarom altijd effecten op het milieu. Op het vasteland leidt het wegnemen van de bodem tot nieuwe plassen. In het IJsselmeer merk je daar niet veel van, er staat immers al bijna 5 meter water. Wel spelen zaken als geluid, energie en lichthinder een rol. Smals wil zoveel als mogelijk elektriciteit benutten voor het aandrijven van geluidsarme machines. Het eiland krijgt daarom een vaste stroomkabel naar de wal. De bewoners rond, en de gebruikers van het IJsselmeer mogen immers geen overlast ondervinden.

Natuur.

Het IJsselmeer is door Europa aangewezen als “Natura 2000” gebied met grote internationale natuurwaarden. Dat betekent niet dat het gebied op slot zit. Wel moet ervoor worden gewaakt dat bestaande natuurwaarden niet in de knel komen. Eerder moet gestreefd worden naar het verbeteren en uitbreiden van deze waarden. Smals creëert aan de randen van de winput een omvangrijke geschikte biotoop voor de spiering, een uiterst belangrijke soort in dit gebied. Ook het eiland biedt nieuwe natuurkansen. Smals gaat die bevorderen met behulp van een goed beheersplan.

Economie.

Niet alleen Smals moet kunnen profiteren van de zandwinning. Het project levert een economische impuls naar de omgeving. Naast directe werkgelegenheid, die kan oplopen tot 25 personen, is er de spin-off in de scheepvaart en de support. Wie nu al onderneemt in of nabij het IJsselmeer mag geen nadeel ondervinden van dit project. De ontgronding mag geen nare gevolgen hebben voor de omringende landbouwgebieden. De visserij moet niet onmogelijk worden gemaakt en de jachthaven moeten geen klanten verliezen. Bij de locatie van het project hebben deze zaken een grote rol gespeeld.

Download folder Royal Smals zandwinning

‘Lest we forget’.

Voorafgaand aan de onthulling vond de boekpresentatie plaats van boek ‘Lest we forget – De berging van de Vickers Wellington uit het IJsselmeer’. In het boek wordt een uniek kijkje achter de schermen van de berging gegeven. Hierin staat veel informatie over de berging, over de historie van het vliegtuig en de bemanning en over de archeologische vondsten.

Royal Smals zandwinning tbv bouwgrondstoffen.